Perspective: Một Yếu Tố Nhỏ Tạo Nên Khác Biệt Lớn

Trong nhiếp ảnh, nhiều người tập trung vào thiết bị, độ nét hay ánh sáng. Nhưng có một yếu tố thầm lặng quyết định cảm xúc và chiều sâu của bức ảnh: phối cảnh (perspective).

Phối cảnh không chỉ là “góc chụp”. Nó là mối quan hệ không gian giữa máy ảnh, chủ thể và hậu cảnh. Chỉ cần thay đổi vị trí vài bước chân, hình ảnh có thể kể một câu chuyện hoàn toàn khác.

Nhiều người thường nói rằng “tất cả phụ thuộc vào góc nhìn”, và trong nhiếp ảnh, điều này mang ý nghĩa rất thực tế. Chỉ cần thay đổi vị trí đặt máy ảnh một khoảng nhỏ cũng có thể làm thay đổi đáng kể bố cục, cảm giác không gian và cách người xem cảm nhận hình ảnh.

Để ghi lại toàn bộ không gian của cánh đồng, việc sử dụng một ống kính góc rộng như Laowa ultra wide giúp mở rộng trường nhìn và tạo cảm giác chiều sâu mạnh mẽ. Ống kính góc rộng không chỉ thu được nhiều khung cảnh hơn mà còn làm tăng sự khác biệt về kích thước giữa tiền cảnh và hậu cảnh — khiến các đối tượng gần máy trở nên nổi bật hơn trong khi nền phía sau được kéo dài về mặt không gian.

Laowa 6mm f/2 Zerro-D

Laowa 8-15mm f/2.8 FF Zoom Fisheye: Khai Phá Góc Nhìn Sáng Tạo Vô Hạn

Một ví dụ điển hình là khi chụp phong cảnh hoa dại vào mùa xuân. Những cánh đồng phủ đầy hoa cúc tạo nên một chủ thể lý tưởng để nghiên cứu sự khác biệt giữa góc nhìn và lựa chọn ống kính. Trong điều kiện ánh sáng hoàng hôn, khi ánh sáng mềm và có hướng rõ ràng, việc kiểm soát phối cảnh trở nên đặc biệt quan trọng để làm nổi bật chủ thể chính giữa khung cảnh rộng lớn.

Khi di chuyển vào sâu trong cánh đồng, việc lựa chọn một bông hoa làm điểm nhấn ở tiền cảnh giúp tạo cấu trúc hình ảnh rõ ràng. Tuy nhiên, điều quan trọng không nằm ở việc thay đổi tiêu cự mà ở vị trí đặt máy. Hạ thấp máy xuống ngang tầm với chủ thể và tiến gần hơn sẽ làm tăng hiệu ứng phối cảnh, khiến bông hoa ở tiền cảnh trở nên lớn hơn tương đối so với hàng nghìn bông phía sau.

Sau khi thiết lập thông số và điều chỉnh vị trí máy để đạt được sự cân bằng giữa tiền cảnh và hậu cảnh, khoảnh khắc được ghi lại chỉ bằng một thao tác đơn giản:

Trong nhiếp ảnh phong cảnh, đôi khi sự khác biệt lớn nhất đến từ những thay đổi rất nhỏ — đặc biệt là vị trí đặt máy ảnh. Với khung cảnh này, chỉ cần hạ thấp máy xuống gần mặt đất khoảng vài chục centimet đã tạo ra một góc nhìn hoàn toàn khác.

Khi sử dụng ống kính góc siêu rộng Laowa 12mm f/2.8, việc thay đổi chiều cao máy ảnh có ảnh hưởng rõ rệt đến phối cảnh. Ở vị trí thấp, các tảng đá ở tiền cảnh trở nên nổi bật hơn, tạo cảm giác chiều sâu mạnh mẽ và dẫn mắt người xem từ tiền cảnh ra đường chân trời. Đồng thời, góc nhìn rộng giúp mở rộng không gian, làm nổi bật chuyển động của làn nước và ánh sáng hoàng hôn phía xa.

Điều quan trọng ở đây không phải là phiên bản nào của bức ảnh “tốt hơn”, mà là cách thay đổi góc nhìn có thể biến đổi hoàn toàn cảm xúc và cấu trúc hình ảnh. Khi máy ảnh được đặt ở những vị trí mà mắt thường ít khi quan sát — chẳng hạn sát mặt đất hoặc ở các góc thấp — phối cảnh mới xuất hiện, mang lại sự thú vị và khác biệt cho khung hình.

Trong nhiều trường hợp, chỉ cần dành thêm vài giây để quan sát lại khung cảnh và thử thay đổi vị trí máy, người chụp có thể khám phá những cách thể hiện mới mà ban đầu chưa nghĩ tới. Đó chính là sức mạnh của việc kiểm soát perspective trong nhiếp ảnh góc rộng.

Trong nhiếp ảnh phong cảnh, không có một công thức cố định cho mọi khung hình — ngoại trừ việc liên tục di chuyển và thử nghiệm góc nhìn. Mỗi cảnh vật đều mang những đặc điểm riêng, và cách người chụp thay đổi vị trí máy ảnh sẽ quyết định cách người xem cảm nhận không gian.

Bức ảnh này là một ví dụ rõ ràng về việc khai thác perspective bằng ống kính góc rộng Laowa 12–24mm THE FORMULA. Thay vì chụp trực diện ngọn núi từ khoảng cách xa, máy ảnh được đặt thấp và tiến gần vào lớp thực vật ở tiền cảnh. Các nhánh cây tạo thành một khung tự nhiên, dẫn mắt người xem xuyên qua tiền cảnh tối hơn để hướng về đỉnh núi được ánh sáng chiếu rọi phía xa.

Với tiêu cự góc rộng, sự thay đổi vị trí chỉ vài bước có thể làm thay đổi hoàn toàn cấu trúc hình ảnh. Góc nhìn thấp giúp tăng cảm giác chiều sâu và tạo sự tương phản rõ rệt giữa các lớp không gian: tiền cảnh gần, trung cảnh dẫn hướng và hậu cảnh là điểm nhấn chính. Đây là một trong những lợi thế lớn của ống kính ultra wide — khả năng biến những yếu tố nhỏ ở tiền cảnh thành phần quan trọng trong bố cục.

Thay vì tìm kiếm một quy tắc cứng nhắc, người chụp có thể thử các cách tiếp cận khác nhau:

• Chụp cao hơn hoặc thấp hơn tầm mắt

• Hướng máy thẳng lên hoặc thẳng xuống để tạo góc nhìn mới

• Tiến gần chủ thể hoặc lùi lại để thay đổi phối cảnh

• Tận dụng các yếu tố tự nhiên như cành cây, khe đá hoặc khung cảnh xung quanh để tạo framing

• Thay đổi tiêu cự hoặc ống kính để kiểm soát góc nhìn và cảm giác không gian

Những thay đổi tưởng chừng nhỏ này có thể biến một khung cảnh quen thuộc thành một trải nghiệm thị giác mới mẻ. Khi góc nhìn trở nên khác biệt, người xem sẽ dễ dàng bị cuốn vào câu chuyện mà bức ảnh kể.

Một ví dụ khác

Trong nhiếp ảnh kiến trúc, góc nhìn và sự kiên nhẫn đóng vai trò quan trọng. Thay vì chỉ chụp từ tầm mắt quen thuộc, việc di chuyển và thử các vị trí khác nhau có thể tạo ra bố cục hoàn toàn mới.

Với khung cảnh này, việc hạ thấp máy và thay đổi góc chụp giúp các đường nét kiến trúc trở nên mạnh mẽ hơn. Các thanh kim loại và cấu trúc lặp lại tạo thành những đường dẫn thị giác, dẫn mắt người xem xuyên qua không gian và nhấn mạnh chiều sâu của công trình.

Chỉ cần thay đổi vị trí máy ảnh — tiến gần hơn, chụp từ góc thấp hoặc điều chỉnh tiêu cự — người chụp có thể biến một khung cảnh quen thuộc thành hình ảnh mang tính đồ họa và ấn tượng hơn.